Druiven en gebieden - Montepulciano

Montepulciano. Een beroemde druif uit Italië. Waar herken je hem aan? En hoe zit dat met Montepulciano d'Abruzzo, en Vino Nobile de Montepulciano? Volgens mij is er ook een stadje dat zo heet!

DRUIVEN EN GEBIEDEN

Tom

8/26/20265 min lezen

Montepulciano in het kort:

Montepulciano is een van de grote blauwe druivenrassen van Italië. De druif staat vooral bekend om zijn mooie kleur, rijpe fruit en zachte tannines en is de belangrijkste druif is de bekende Montepulciano d’Abruzzo. Die kent iedereen wel! Toch zorgt de naam wel eens voor verwarring: Montepulciano is namelijk óók de naam van een beroemde Toscaanse wijnstad. Deze hebben niet eens zo veel met elkaar te maken. Ik zal dat even uitleggen! Maar eerst:

Waar komt Montepulciano vandaan?

De Montepulciano-druif komt uit Midden-Italië, uit de regio Abruzzo (aan de Adriatische kust). Dit ligt ten oosten van Rome en grenst ook aan de Marken en Molise. Daar voelt Montepulciano zich prima thuis. Vanuit de Adriatische Zee heb je een verkoelende invloed en er zijn genoeg zonnige uren. Ook heb je veel heuvelachtige wijngaarden. Die combinatie zorgt voor prima omstandigheden. Hoewel Montepulciano tegenwoordig vooral met Abruzzo wordt geassocieerd, wordt de druif ook in andere delen van talië aangeplant. De exacte oorsprong van het druivenras is helaas niet helemaal duidelijk. Wel staat vast dat Montepulciano al lange tijd in Midden-Italië wordt verbouwd en een belangrijke druif is voor de Italiaanse wijncultuur.

Hoe proeft Montepulciano? Waar herken je 'm aan?

Bij het blindproeven is Montepulciano niet zo moeilijk vind ik. Het staat bekend om zijn donkere kleur, rijpe fruit en relatief zachte tannines. Doet het Italiaans aan, mooi kleurtje, lekker fruitig, weinig tannine? Kans is groot dat het Montepulciano is. Het is in die zin niet een heel chique druif, zoals Nebbiolo dat is, maar we moeten hem zeker niet onderschatten. De druif levert vaak volle rode wijnen op die tegelijkertijd in de regel vaak toegankelijk zijn. In het glas kun je aroma's tegenkomen van: zwarte kers, pruimen, bramen, bosbes, misschien nog wat viooltjes en kruiden. En soms wat chocolade en specerijen, zoals zoethout. Bij houtlagering kunnen daar aroma's van vanille, cederhout, sigarenkistje, koffie (of mokka) en cacao bijkomen. Op zich kun je dus alle kanten op. Ik zou zelf zeggen: een typische Montepulciano is fruitig en rond, heeft een mooi kleurtje, niet te veel tannine en is niet te duur. Rond de 10 euro heb je een goede, voor 20 euro of daarboven een topper.

Montepulciano d’Abruzzo?

Laten we bij het begin beginnen. De bekendste wijn van de druif Montepulciano is Montepulciano d’Abruzzo. Deze wijn wordt gemaakt in Abruzzo en is een van de bekendste Italiaanse rode wijnen van Italië. Je vindt 'm vaak bij een standaard Italiaans restaurant (wat er al sinds de jaren '80 zit). Vaak als huiswijn op de kaart. Dit zijn vaak de simpele wijnen. Maar schijn bedriegt, want je hebt ook wat mooiere wijnen van deze druif.

Binnen Montepulciano d’Abruzzo bestaan zelfs verschillende appellatie. De bekendste is Colline Teramane DOCG. Dit is een afzonderlijke appellatie (DOCG) binnen Abruzzo met strengere wijnregels. Je hebt ook nog Terre dei Vestini, Alto Tirino en Casauria. Colline Teramane zit in het noorden rond Teramano en vaak wat krachtiger, kruidiger en met meer tannine. Je kan zeggen dat dit wel de "hoogste" classificering is van de vier. In Frankrijk zou je dit een Grand Cru noemen. Dan heb je Casauria. Dat zit wat centraler en is vaak wat eleganter en aromatischer. Alto Tirino is echt een klein gebied wat erg hoog ligt; daarom een frissere stijl. Terre dei Vestini ligt rond de heuvels van Pescara. Dat is vaak wat fruitiger en soepeler.

Vino nobile de Montepulciano?

Montepulciano is niet alleen een druivenras, maar ook een middeleeuwse stad in Toscane. De stad is beroemd vanwege de wijn Vino Nobile di Montepulciano! Maar Vino Nobile di Montepulciano wordt niet gemaakt van de Montepulciano-druif. Haha, daar word je toch gek van! De belangrijkste druif voor Vino Nobile is Sangiovese, lokaal ook Prugnolo Gentile genoemd. De wijn komt uit de omgeving van de Toscaanse stad Montepulciano en heeft dus zijn naam te danken aan de plaats, niet aan het druivenras. Dat betekent dat een fles Montepulciano d’Abruzzo en een fles Vino Nobile di Montepulciano twee compleet verschillende wijnen zijn. Zorg daarom dat je altijd kijkt naar de druif die in de wijn zit, en dus niet naar de naam. Dit is gewoon extreem verwarrend allemaal. Echt onwijs bedankt Italianen! Grazie!

Waar vind je Montepulciano nog meer?

Hoewel Abruzzo het bekendste gebied is, groeit Montepulciano ook in andere Italiaanse regio's. Je vindt de druif bijvoorbeeld in de Marche, waar hij een rol speelt in de appellaties Rosso Piceno en Rosso Conero. Zie onderaan voor de tips. Maar het moet gezegd worden: de Marken liggen tegen Abruzzo aan, dus zo gek is dat niet. Ook in Molise en Puglia vind je hem trouwens. Molise ligt ten zuiden van de Marken (ten zuid-oosten van Rome) en Puglia ligt helemaal in de hak van de laars. Al moet gezegd worden dat Montepulciano daar de minderheid vormt. Negroamaro en Primitivo spelen daar de hoofdrol.

Welk gerecht past bij Montepulciano?

In mijn ervaring past de druif (uiteraard) goed bij veel uit de Italiaanse keuken. Wat mij daar altijd aan opvalt is de simpelheid van deze gerechten. Helemaal niet zo veel ingrediënten, en dan met een extreem hoge kwaliteit. Montepulciano past daar gewoon heel goed bij. Ik adviseer eerst om te kijken naar het alcoholpercentage. Een Montepulciano mag je in deze drie categorieën opdelen: 12% alcohol = licht, 13% alcohol = medium 14%+ = zwaar. Een procentje lijkt weinig, maar ik garandeer je dat dat veel verschil maakt. Stel de intensiteit van je gerecht af op dit ezelsbruggetje. Een Pizza Margherita, of Caprese = licht. Een Pizza met ansjovis, tonijn of kappertjes = medium en een pizza met Nduja, Diavola (Salame Piccante) of Gorgonzola is vaak al van een hogere intensiteit. Zorg dat je de wijn daarmee matcht!

Is Montepulciano een goede bewaarwijn?

In de regel niet zo. Een simpele Montepulciano d’Abruzzo is meestal gemaakt om jong te drinken. De nadruk ligt dan op fruit en easygoing drinken. Prijs is in die zin een goede indicator. Betere Montepulciano's kunnen soms prima ouderen, maar dat zijn uitzonderingen. Ik zou dit adviseren: een fruitige rode wijn drink je vaak binnen 3 jaar. Een wijn met wat meer alcohol, tannine, smaak of power kun je wel iets langer bewaren, zoals 5 jaar. Topsegment Montepulciano kan eventueel langer bewaard worden! Maar let op. Want het is geen klassieke bewaarwijn zoals een Bordeaux of Barolo. Heb je nog iets liggen van >5 jaar oud? Kans is heel groot dat je dit snel zal moeten opdrinken.

Op de pizza een klein beetje oregano met een glaasje Montepulciano

Tom's advies en tips

Montepulciano op de kaart van een restaurant is vaak een van de goedkoopste rode wijnen. Hoewel ik moet zeggen dat ik nu minder vaak zie. Het is niet zo hip als tien jaar geleden. Nu zie je meer Primitivo. Maar goed, terug naar Montepulciano als goedkoopste wijn op de kaart: deze mag je altijd vermijden, want dit schiet vaak gewoon niet op. Kijk op de kaart goed naar prijs en alcoholpercentage. Dat zijn vaak je beste vrienden als indicator voor een goede Montepulciano. En lees het nog eens goed hierboven: Vino Nobile de Montepulciano heeft dus niets te maken met deze druif. Wel met de stad. Dus let daar op. Is trouwens wel vaak een goede keuze, want ze kunnen heel lekker zijn. Maar even niet relevant voor dit artikel!

Kortom: Montepulciano. Hartstikke leuk druivenras. Misschien voor de ene persoon om wijn te leren kennen, en misschien voor de andere persoon om eens wat anders te proberen. Dit kan een heerlijke fruitige wijn zijn, en soms met verrassend veel power. Ik zou hem niet onderschatten!

Tips bij je lokale Gall

  1. Umani Ronchi Cúmaro Conero Riserva - €35. Deze drink ik heel vaak. Je kunt 'm ook hier kopen.

  2. Umani Ronchi Jorio Montepulciano - €20. Dit vind ik een banker voor Montepulciano. Zo zou 'ie moeten smaken! Mooi hout, complexe aroma's en zijdezacht.

  3. Umani Ronchi San Lorenzo Rosso - €19. Wat fruitiger dan de anderen van Umani Ronchi. Mooi voor bij een etentje.

  4. Di Majo Norante Ramitello - €19. Afwijkende blend met Aglianico erdoorheen. Pruimen, kersen, jam, leer en droppig. Mooie wijn,

  5. Umani Ronchi Serrano Rosso - €9. Instapper. Lekker fruitig. Mooi om te leren kennen. Prima wijn voor dat geld.

Wijnexpert Tom Schlagwein

Slagwijn. Elke dag een feestje!

Nieuwsbrief

tom@slagwijn.nl

KVK 42058085

Snel naar:

Hulp nodig? Zin om onwijs te bellen?

© 2026. Zelf gebouwd, ja toch?