Chardonnay kom je overal tegen. Dit is een foto van mijn achtertuin.

Chardonnay in het kort:

De oorsprong van chardonnay ligt (zoals je al zou verwachten) in Frankrijk; in de Bourgogne. Daar ontleent de druif zelfs haar naam aan het dorpje Chardonnay in de Mâconnais. In deze regio wordt chardonnay al eeuwenlang verbouwd. Vanuit Frankrijk heeft Chardonnay zich over de hele wereld verspreid. In Frankrijk zelf speelt hij naast de Bourgogne ook een hoofdrol in de Champagne, waar hij wordt gebruikt voor de bekendste mousserende wijnen ter wereld (Leuke tip! Blanc de Blanc Champagne = 100% Chardonnay. Dit wordt gezien als een chique stijl. Volgende keer als je Champagne koopt kun je hier op letten).

Buiten Europa is Chardonnay vooral populair in de Verenigde Staten en met name in Californië. Hier zie je vaak rijkere en houtgerijpte stijlen die worden gemaakt (Bernardus is een bekende. Als je graag een klap in je gezicht wil, kun je hier beginnen). Ook Australië (onder andere in Margaret River en Yarra Valley), Nieuw-Zeeland, Chili, Argentinië en Zuid-Afrika hebben Chardonnay opgenomen in de familie. In Europa vind je hem verder onder meer in Italië, Spanje en ook vaak in Duitsland. Er wordt dan ook onderscheid gemaakt tussen de Nieuwe Wereld Chardonnay en de Oude Wereld Chardonnay. Heel grof gezegd is het onderscheid dat in de Nieuwe Wereld het een rijkere stijl is. Oude Wereld is meer ingetogen (maar dat is wel een grove generalisatie).

Chardonnay is een van de bekendste en meest aangeplante witte druivenrassen ter wereld (Vrouwelijke Amsterdamse studentes noemen 'm ook wel "Charry"). Ik vind dit altijd zo een interessante druif. Want je denkt te weten hoe 'ie smaakt. Maar hij is zo veelzijdig! De druif staat bekend om zijn veelzijdigheid: van fris en strak tot vol en boterig, afhankelijk van waar en hoe hij wordt gemaakt. Veel reguliere terrasgangers herkennen er vaak de "boterigheid" in. Ik hoor in de directe omgeving soms een aversie tegen Chardonnay. Dat is altijd opmerkelijk! Laten we dat eens ontleden!

Chardonnay vind ik niet lekker. Heb je ook Chablis?

De allermooiste uitdrukking is: "ah, bah, ik houd niet van Chardonnay. Heb je anders Chablis? Dat vind ik wel lekker!". Ja maar jongens. Chablis is geen druif maar een gebied waar ze alleen Chardonnay verbouwen. Maar goed, ik begrijp het wel. Uit anekdotisch bewijs concludeer ik dat mensen vaak bedoelen dat ze de houtgerijpte (of overdreven) Chardonnays niet zo lekker vinden. Ze willen liever een wat lichtere en doordrinkbare wijn zoals Pinot Grigio. Onze calvinistische aard komt direct naar boven. Niet te gek. Niet te overdreven. Doe maar normaal. Dan doe je al gek genoeg. Maar waarom dan Chablis? Tja, dit is een wijn uit een relatief koel gebied en een wat strakkere stijl. Dat vinden mensen lekker. De zuren zijn wat meer aanwezig en er is geen overdreven hout. De wijnen zijn vaak fijnzinniger. Ik ben er ook dol op. Ik vind de combinatie tussen hele lichte vettigheid, mooie verpakte zuren (balans) en die heerlijke mix van zowel fruit als body echt heel erg mooi. Twijfel over de wijnkaart? Een Chardonnay uit de Bourgogne is dan altijd goed. Dat is dan echt mijn go-to gebied voor wit.

Wijnopleiding: deze druif smaakt zo. Begrepen?

Toen ik de Wijnoorkonde-opleiding deed, wist ik niet wat ik hoorde. Er werd een lijstje uitgereikt met veelvoorkomende druiven en hoe ze "moesten" smaken. Uiteraard hebben druiven gemeenschappelijke kenmerken en is het leuk die op te schrijven, maar als ik één ding heb geleerd in het 10 jaar proeven is het dit: de verschillen tussen wijnen van dezelfde druif zijn echt enorm! Daarom kun je helemaal niet zeggen hoe een druif "moet" smaken. Wat is dat voor pathetische onzin.

Chardonnay is daar een mooi voorbeeld van. Het wordt gebruikt in goedkope massa-wijn, in dure champagne (duur vs. goedkoop), in de Bourgogne (klassieke/ingetogen stijl) en in de VS (expressieve stijl). Het komt in warme en in koude gebieden voor. Het komt in blends en monocépages voor (bijv. 100% Chardonnay noem je een monocépage - het is het tegenovergestelde van een blend). Hoe kun je dan zeggen dat het altijd zó smaakt? De enige constante is misschien de boterigheid, maar ik heb ze ook geproefd waar dit bijna niet in zat. Naja, laten we verder gaan. Ik ben verder niet boos.

Verschillende stijlen

Het is ontzettend leuk om verschillende stijlen naast elkaar te zetten. Ik heb wel eens een Chardonnay-proeverij georganiseerd. Ik begon met Champagne Blanc de Blanc - 100% Chardonnay. Bourgogne Chardonnay kwam ook voorbij. Zuid-Afrikaanse stijl: mooie zuren, veel hout, beetje funky, heel lange afdronk en hoge body. Een Italiaanse Chardonnay (Alto Adige - Südtirol): een Alpenwijn met pasta-twist. Frisse zuren en een uitstekende eetwijn. Je hebt ze ook in Chili, al ken ik die wat minder goed. In Australië waren ze altijd wat vet en dik aangezet, maar tegenwoordig ook veel chiquer. En natuurlijk Duitsland! Daar zie je het ook. Mooie frisse stijlen met verpakte zuren. Vaak uitstekende eetwijnen ook en meer dan een borrelwijn.

Kortom, Chardonnay mag niet worden afgeschreven. Het is een zeer edele druif die in veel gebieden totaal anders tot zijn recht komt. Ik kan aanraden om eens verschillende herkomsten van Chardonnay naast elkaar te proeven. Dit zijn zúlke andere wijnen, dat ik je kan garanderen dat je verrast zal zijn over wat deze koning van de witte druiven je heeft te bieden. De generalisaties over wat Chardonnay "moet" zijn mogen achterwege blijven. Ga gewoon lekker proeven!

Ik zou zeggen, ga lekker ontdekken! En laat je niet gek maken.