Een goed of slecht wijnjaar in het kort:

"Ahh dit is echt een supermooi jaar". Hoe vaak hoor je dat wel niet. Ik hoor dit te vaak. Maar wat wil dit nou zeggen? En kun je daar überhaupt wel van spreken? Dient dit van invloed te zijn als je wat gaat kopen?

Wanneer je spreekt over een goed of slecht wijnjaar, gaat het meestal om de weersomstandigheden in een specifiek groeiseizoen en de invloed daarvan op de druiven. Wijn is natuurlijk sterk afhankelijk van het klimaat: temperatuur, zonuren, neerslag en extreme gebeurtenissen zoals vorst of hagel bepalen hoe de druiven rijpen en vooral wanneer de boeren moeten gaan oogsten!

Kort door de bocht: een “goed” wijnjaar kenmerkt zich doorgaans door evenwicht (mensen kennen mijn stokpaardje wel: "want het mooiste gewicht is evenwicht"). Dit houdt in: voldoende zon voor rijpheid, koele nachten voor frisheid en geen extreme omstandigheden voor de druif.

Een slecht wijnjaar betekent niet automatisch dat de wijn van mindere kwaliteit is. Soms verwijst de term simpelweg vooral naar een lage opbrengst. Door bijvoorbeeld voorjaarsvorst, zware regen tijdens de bloei of droogte kunnen wijnboeren minder druiven oogsten. Die druiven kunnen nog steeds van hoge kwaliteit zijn, maar er is simpelweg minder opgebracht. Je zou eigenlijk beter kunnen spreken van "een jaar met lagere opbrengsten" i.p.v. een slecht wijnjaar. Dat zou duidelijker zijn.

Het weer beïnvloedt wel de structuur van de wijn. In koelere jaren rijpen druiven minder volledig. De wijnen hebben dan vaak een lager alcoholgehalte, hogere zuren en minder druivenextract. Wanneer zulke wijnen jong worden gedronken, kunnen ze prima deluxe en fris zijn. Je merkt dan echt niks van een mager jaar. Naarmate ze ouder worden, bestaat echter het risico dat ze “dun” worden: de fruitaroma’s vervagen sneller en er blijft minder body over. Zo dronk ik laatst een heel chique Pomerol uit 1999 die echt dun was geworden. Een andere Pomerol uit 1989 was veel rijper en voller, maar wel tien (!) jaar ouder. Bij het blindproeven lijkt de oudere Pomerol jonger en vice versa. Dat heeft dus te maken met het jaar.

Warmere jaren geven meestal rijpere druiven met meer suiker, wat resulteert in een hoger alcoholgehalte en een vollere smaak. Deze wijnen ogen vaak ronder en krachtiger, met rijp fruit en meer structuur. Bij veroudering behouden ze vaker hun volume en diepte. Dat betekent niet dat warm altijd beter is: te veel hitte kan ook leiden tot wijnen die echt uit balans zijn.

Wat is een voorbeeld van een extreem goed jaar?

Je komt het vaker tegen op mijn site. Het legendarische jaar 2009 in de Bordeaux. Ze zeggen dat zo een jaar maar een paar keer per eeuw voorkomt. De laatste keer was in 1982. Waarom was 2009 zo uitzonderlijk in Bordeaux? Het groeiseizoen verliep opvallend gelijkmatig. De lente was mild, wat zorgde voor een goede bloei. De zomer was warm en zonnig, maar zonder extreme hittegolven, waardoor de druiven langzaam en volledig konden rijpen. Cruciaal was ook het droge weer in september: druiven konden perfect worden geoogst op het moment dat suiker, zuren en fenolische rijpheid (dat zijn de tannines en kleurstoffen) in balans waren.

Het resultaat was een combinatie die zelden zo harmonieus voorkomt:
1. Zeer rijp, puur fruit
2. Zachte, rijpe tannines
3. Relatief lage zuurgraad, maar voldoende frisheid
4. Hoge concentratie en alcohol, zonder log of zwaar te worden

Kom je het tegen? Kopen! Dan wel een wat beter huis. Een simpele supermarktwijn heeft geen zin. Let wel: wat in de Bordeaux een topjaar kan zijn, kan ergens anders helemaal ruk zijn en vice versa. Één goed wijnjaar bestaat dus niet: dit is voor elke regio anders.

• Voor de meeste supermarktwijnen maakt het jaar niet zo veel uit

• Heb je een wijn zonder jaar, zoals een Champagne? Het is dan een blend van meerdere jaren, en dus een Non-Vintage (NV).

• In de regel zou ik mousserende wijnen niet langer bewaren dan 2-3 jaar

• In de regel zou ik bijna alle witte wijnen niet langer bewaren dan 5 jaar. Het wordt gewoon vaak niet beter. Heb je nog 2021 in je kast liggen of ouder? Opzuipen die handel!

• Met name rode wijnen die zwaar zijn kun je lang bewaren en moet je dan juist niet te vroeg opentrekken. Zoals Barolo, (linkeroever)Bordeaux, Tannat (Madiran), Aglianico of Sagrantino di Montefalco

• Als je oude wijnen wil kopen, dan is het zeer relevant om te checken of iets een goed jaar is. Als je wijnen jong koopt en zelf lang wilt bewaren, dan is het handig om te checken of dit goed bewaard kan worden.

Tip van Tom over wijnjaren:

Sauternes 2009 en Saint-Estèphe 2014. Beide Bordeaux. 2014 was ook een erg goed jaar. Rechtstreeks uit mijn kelder te koop.

Waar is het overzicht?

Ik heb van 23 gebieden een overzicht gemaakt van hoe goed elk wijnjaar is. Dat vind je hier. Het gaat van 1970 t/m 2022. Hierin vind je ook tot wanneer je je wijn kunt bewaren, en een specifiek advies per gebied. Ook staat er wat tips bij die je direct kunt kopen bij je lokale Gall.

De Gebieden:
- Amarone
- Barolo/Barbaresco
- Bourgogne Rood
- Beaujolais
- Brunello di Montalcino
- Bordeaux, Linkeroever (Pauillac, Margaux, St. Estèphe, St. Julien)
- Bordeaux, Rechteroever (Saint-Emilion, Pomerol, Fronsac)

De Gebieden:
- Chianti Classico
- Languedoc/Roussillon
- Noord-Rhône (Côte Rôtie, Crozes-Hermitage, Condrieu)
- Rioja
- Spätburgunder (Duitse Pinot Noir)
- Super Tuscans
- Vintage Port
- Zuid Rhône (Châteauneuf-du-pape, Gigondas, Vacqueyras)

De Gebieden:
- Bourgogne Wit
- Duitsland Wit
- Elzas Wit
- Jura Wit
- Loire Wit
- Oostenrijk Wit
- Sauternes
- Vintage Champagne

Dit was 'm weer!

Ik ben heel erg benieuwd. Let jij op het wijnjaar als je wat koopt?