Elzas wijnjaren: beste en slechtste wijnjaar (1974–2020)

De Elzas behoort tot de meest karaktervolle wittewijnregio’s van Frankrijk. Tegenwoordig is het een Franse streek, maar het is ook Duits geweest. Je ziet daarom een mengelmoes van beide (wijn)culturen. De streek staat vooral bekend om druiven als Riesling, Pinot Blanc, Pinot Gris, Gewürztraminer en Muscat, vaak met een uitgesproken aromatisch geurprofiel en frisse zuren. In mijn ervaring is "gele of beurse appel" dan ook een typisch Elzas aroma. Ook in de Elzas speelt het wijnjaar een grote rol. Klimaat, rijpheid en zuurgraad bepalen hier sterk of een wijn strak (zuren), mineraal, rijk en aromatisch is of juist minder goed uitvalt. In dit overzicht van Elzas wijnjaren van 1974 tot en met 2020 zie je direct welke jaren uitblinken en welke jaren minder overtuigen.

Beste Elzas wijnjaren

De beste jaren in dit overzicht zijn 2019, 2015 en daarna 2017. Vooral 2019 springt eruit als een zeer sterk jaar, met de Elzas-wijnen die rijp fruit, spanning en precisie combineren. In mijn ervaring klopt er gewoon alles aan de wijn in dit jaren (over het algemeen). Ook 2015 geldt als een krachtig en overtuigend wijnjaar, terwijl 2017 opvalt door een mooie aromatische intensiteit en mooie zuiverheid. De aroma's springen uit het glas!

Daarnaast zijn ook 2020, 2007, 2001, 2000 en 1989 sterke jaren voor Elzas. In deze vintages ontstaan vaak wijnen met aroma’s van citrus, perzik, bloemen, specerijen en natte steen, afhankelijk van druif en stijl. Vooral Riesling en Pinot Gris kunnen in goede jaren veel diepgang en rijpingspotentieel tonen.

Minder goede Elzas wijnjaren

Niet elk jaar in de Elzas is even sterk. In dit overzicht vallen 2006, 1991 en 1984 op als de minst geslaagde jaren. Deze vintages scoren lager en leveren gemiddeld genomen minder spanning, minder frisheid of minder harmonie op dan de beste jaren. Ook is het bewaarpotentieel lager en worden de wijnen niet echt mooi oud.

Tussen 1987 en 1974 zie je dat Elzas wijnen het moeilijk hebben gehad. Ze blijven gemiddeld of ondergemiddeld (met een enkele uitschieter). Dat betekent niet dat er geen goede flessen bestaan, maar in minder sterke jaren is de producent nog belangrijker dan normaal. Inmiddels zijn deze jaren al een tijdje geleden, dus dan kun je ze sowieso beter links laten liggen.

Iets recenter zie je tussen 2014 en 2002 dat de Elzas-wijnen het moeilijk hebben gehad. De enige uitschieter is 2007. De rest blijft wat achter. Heb je nog een mooie Elzas liggen uit deze periode? Ik zou 'm zo snel als mogelijk opentrekken! Je loopt kans dat ze niet goed ouderen en "dunnig" gaan aanvoelen bij het opentrekken. Vergeet ook niet dat 2014 meer dan een decennium geleden is.

Waarom is het wijnjaar belangrijk in de Elzas?

De Elzas heeft een relatief droog klimaat en de stijl van de wijn wordt sterk beïnvloed door temperatuur en rijpingsomstandigheden. In topjaren krijg je wijnen met voldoende rijpheid én levendige zuren. In zwakkere jaren kunnen wijnen vlakker, zwaarder of minder precies uitvallen. Ook worden ze wat dunner als je ze langer bewaart. Het bewaarpotentieel is dus lager. Ik heb het wel eens op; de wijn wordt waterig en het druivenextract verdwijnt gewoon meer naar de achtergrond.

Wanneer is Elzas te oud?

Elzas-wijnen van vóór 1987 zijn doorgaans te oud, tenzij het gaat om uitzonderlijke flessen van topdomeinen en perfecte opslag. Sommige Elzas-wijnen, vooral Riesling van hoge kwaliteit, kunnen prachtig ouderen. Toch blijft bij oudere flessen de opslag van de wijn doorslaggevend. Overigens als je kurk hebt in deze wijnen, dan heb je gewoon pech. De TCA-besmetting zat er vanaf dag één al in! Dat heeft niets met oudering te maken.

In de regel raad ik aan om de reguliere Elzas wijnen binnen zes jaar op te maken. Heb je een echt top-domein? Dan mogelijk langer!

Elzas wijn kopen: waar let je op?

Wil je een goede fles Elzas kopen? Let dan op:

• Het wijnjaar, bijvoorbeeld 2019, 2015 of 2017

• De druif: Riesling, Pinot Gris, Gewurztraminer of Muscat

• De producent, want kwaliteit verschilt sterk! In de Elzas heb je hele dure en goedkope wijnen.

• De stijl: strak droog, aromatisch of rijker (voller)

• De bewaarfase van de wijn

Als je kiest op basis van wijnjaar, druif en producent, vergroot je de kans op een Elzas-wijn met frisheid, aromatische precisie en karakter.

Tom's Tips

1. Adam Riesling Grand Cru Kaefferkopf Vieilles Vigne - €31. Een werkelijkwaar fantastische Elzas. Krachtig en complex. Mooie zuren. Prachtig bij coquilles.

2. Trimbach Pinot Gris Réserve Personelle - €39. Pinot Gris die erg goed bij het eten past. Rijpe perzik en lekker tropisch.

3. Adam Pinot Gris Letzenberg - €29. Krachtig en mooi restsuiker. Daardoor goed inzetbaar bij een mooi stukje paté.

4. Trimbach Pinot Gris Réserve - €25. Veel power met rijp fruit en tropisch tintje. Ook wat meer specerijen. Deze dronk ik voor het eerst in 2022.

5. Adam Riesling grand cru kaefferkopf cuvée jean-baptiste - €20. Heel chique wijn met mooie zuren. Mooie mineraliteit.

6. Trimbach Gewurztraminer - €19. Gewürztraminer is een van de meest aromatische druiven die er is. Je moet daar een beetje van houden. Ik drink het heel graag. Er zit gewoon veel spanning in je glas en de aroma's zijn sterk, maar veelzeggend. Dit is typisch zo'n wijn die je met een grotere groep drinkt, en dan één glas.

7. Adam Auxerrois Vieilles Vignes - €13. Auxxerrois is een wat onbekendere druif bij het grote publiek, maar bestaat al heel erg lang. Een volle wijn.

8. Adam Gewurztraminer Les Natures - €14. Gewürz, maar dan bio. Heel veel smaak.

9. Kuehn Pinot Gris Alsace - €13. Pinot Gris, en wat lichter in de alcohol. Dat maakt dit tot een uitstekende wijn voor de zomer en om los te drinken.

10. Adam Riesling Pur-Granite bio. Bio Riesling - €12. Mooie zuren en aroma's van natte steen en veel wit fruit. Ook een chique borrelwijn.